زمینه های انسانی برای پذیرش فرهنگ توحیدی

زمینه های انسانی برای پذیرش فرهنگ توحیدی

 

نویسنده: دکتر سیّد ابوالقاسم حسینی




 

فرهنگ الهی - اسلامی دارای ریشه های قوی در آموزش های الهی و فطرت انسان هاست که در این فرهنگ با تعبیر پیامبر برونی و پیامبر درونی از آن ها یاد می شود و هر دو عامل به عنوان مکمل یکدیگر وارد عمل می شوند. به عبارت دیگر، فرهنگ و روان شناسی الهی - اسلامی قابل جدا شدن از یکدیگر نیستند.
بنابر نظریه ی مکتب روان شناسی الهی - اسلامی، انسان تنها از طریق آموزش، اعتقاد و کاربرد آموزش های الهی به آرامش روانی دست می یابد. در قرآن مجید آمده است: «أَلاَ بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»، یعنی «با یاد خدا، قلب ها آرام می گیرند» (رعد: 28). امام صادق (علیه السلام) در تفسیر مفهوم ذکر می فرماید: «منظور از مفهوم ذکر، یادآوری خداوند در انجام امور حلال و حرام است و منظور از ذکر، فقط گفتن سبحان الله و الحمدلله نیست». در جای دیگر، امام (علیه السلام) اضافه می فرماید: «اگرچه این کلمات هم جزء ذکر هستند، ولی منظور اصلی تطبیق رفتار با آموزش های الهی است».
بر این اساس در فرهنگ توحیدی، با اعتقاد به وجود خداوند به عنوان آفریدگار انسان و رب و پرورش دهنده ی او، فرد موظف است تمام رفتارهای ارادی خود را بر آموزش های توحیدی بنیان کند. بر اساس برداشت فوق جز فرآیندهای زیستی و نباتی که آن ها هم طبق قوانین تکوینی الهی به صورت خودکار در جریان هستند، اگر انسان بخواهد به زندگی سالم دست یابد، موظف است تمام رفتارهای ارادی، یعنی اعمال فردی و اجتماعی خود را با دستورات الهی وفق دهد. هنر او در زندگی کوشش برای یادگیری آموزش های الهی، تطبیق و کاربرد آن ها در شرایط زمان و مکان زندگی خویش است. در این حال، رفتار انسان طبق کنترل و ضوابط خاص الهی انجام می شود و حق ندارد هر طور که می خواهد رفتار کند. به طور خلاصه می توان گفت، یک انسان موحد فردی کنترل شده است که تمام غرایز، تمایلات شهوانی و رفتارهای ارادی او، طبق ضوابط قوانین الهی کنترل شده اند. این سازوکار کنترل در اصطلاح ادیان الهی، تقوا نام دارد و فرد برخوردار از خودکنترلی به نام «انسان متقی» معرفی می شود.
مسیح (علیه السلام) در حالی که به شاگردان خود آموزش می دهد، این سازوکار را به صورت زیر مطرح می کند:
«جسدت را مانند اسبی که در آسودگی ویژه ای زندگی می کند نگه دار، زیرا اسب را غذا به اندازه می دهند ولی بی نهایت کار می کشند و لگام را در دهان او می گذارند تا طبق اراده و خواست تو برود و او را می بندند تا کسی را نیازارد. هرگاه نافرمانی کند او را می زنند. پس ای برنا با تو هم این چنین کن تا همیشه با خدا به سر بری. کلام من نباید به هیچ وجه تو را خشمگین کند. زیرا داوود پیامبر خود، همین کار را کرده آن طور که خودش اعتراف نموده و می گوید: من مانند اسبی در خدمت تو و همیشه با تو هستم».
علی (علیه السلام) نیز می فرماید: «ان کل مؤمن ملجم» یعنی «هر انسان مؤمن مهار شده است».
در حقیقت مجموعه ی آموزش های الهی را می توان به عنوان مهارها و لگام هایی ذکر کرد که انسان را در مسیر رشد و کمال، تثبیت می کنند. نظریه ی اصلی در فرهنگ اسلامی این است که انسان از طریق کنترل خویش و کاربرد آموزش های توحیدی، به زندگی سالم و رشد روانی دست می یابد. می توان گفت اتخاذ تصمیم برای دست یابی به «خود کنترلی» و کوشش در این مسیر، راهکار اصلی برای استفاده از فرهنگ الهی دست یابی به رشد است.
علی (علیه السلام) علت بعثت پیامبران الهی را به صورت زیر بیان می کند:
«خداوند رسولانی را در بین آن ها برانگیخت و پیامبرانی را پی در پی فرستاد تا عهد و پیمان خدا را که در فطرت آن ها بود بطلبند و نعمت فراموش شده را یادآوری کنند و از راه تبلیغ با ایشان گفت و گو کنند و عقل های پنهان شده را برانگیزند و به کار اندازند و آیات قدرت را به ایشان نشان دهند».
بنابر تعبیرهای فوق، آموزش های پیامبران الهی ابزاری برای رشد عقل فطری (فطرت) هستند و بر این اساس، آن ها را باید به عنوان «قوانین رشد روانی، فردی، اجتماعی و معنوی انسان» تلقی کرد و با این عنوان مورد استفاده قرار داد.
منبع مقاله: حسینی، سیّد ابوالقاسم؛ (1387) سبک و روش زندگی استاندارد و نقش آن در تأمین سلامت بدنی، روانی، اجتماعی و معنوی انسان، تهران: نشر قطره



 

 

میگنا - استفاده از آموزه های الهی برای یک زندگی سالم

http://www.migna.ir/vdcb05b5.rhbawpiuur.html

توجه به نقش آموزه های الهی در پیشگیری و درمان اختلالات روانی - واکنشی، نکته ای نیست که فقط تعداد ... زمینه های انسانی برای پذیرش فرهنگ توحیدی فرهنگ الهی

مجلات : از انسان شناسی توحیدی تا انسان شناسی فلسفی معاصر

http://www.hawzah.net/fa/magazine/magart/3814/3966/24881

انسان شناسی توحیدی به نسبت بنیان های معرفتی و وجودی آن، به دو قسمت زیر ... ها و نظریات مختلفی که در ابعاد زیستی و فرهنگی دارد، از دو بستر معرفتی بهره می .... به افق های متعالی وجود نظر می دوزد، زمینه ظهور انسان شناسی توحیدی را فراهم می آورد . .... در انسان شناسی فلسفی معاصر ریشه دارد، با پذیرش نسبیت فرهنگی، م

مجلات : حدیث سلسله الذهب، دعوت به توحید خالص

http://www.hawzah.net/fa/magazine/magart/0/0/80546

مقالات متعددی در زمینه بررسی این حدیث نگاشته شده که بیشتر از نگاه نظر ... آری، امام رضا(ع) مثل یک انسان قهرمان علم، فرهنگ و دانایی دینی شده بود، از این رو در ... امام رضا(ع) با دانش توحیدی و قرآنی و تفسیر درست مؤلفه های دینی، اقدام به اصلاح فرهنگ جامعه ... خالص برای خدا که فرمود: پیروی از خدا و رسول خدا و پذیرش ولایت اهل بیت رسول.

راه برتر - مقالات

http://rahebartar.ir/article/2171/

سبک زندگی (life style) در مطالعات فرهنگی به مجموعه رفتارها و الگوی کنش‌های هر فرد که معطوف به ابعاد هنجاری و معنايی ... زمینه‌های انسانی برای پذیرش فرهنگ توحیدی.

ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ

http://www.iranculture.org/UserFiles/MohandesiFarhangi/Issue_59-60.pdf

17 دسامبر 2002 ... ﺯﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎﻱ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎﺭﻱ ﻭ ﺑﺰﻫﻜﺎﺭﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ. 15. .... ﻋﻮﺍﻣﻞ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻋﺪﻡ ﭘﺬﻳﺮﺵ ﻣﻮﺍﺯﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻭ ﺍﺧﻼﻗﻲ ﺩﺭ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻭ ﺭﺍﻫﻜﺎﺭﻫﺎﻱ ﺁﻥ. 34. ... ﺭﺍﻫﻜﺎﺭﻫﺎﻱ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺗﻠﻘﻲ ﺍﺯ ﻛﺎﺭ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﺔ ﻭﻇﻴﻔﺔ ﺩﻳﻨﻲ، ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻭ ﺍﻧﺴﺎﻧﻲ. 37. ...... ﺭﻧﺴــﺎﻧﺲ ﺗﻮﺣﻴﺪﻱ ﻭ ﺷــﻮﺭﺵ ﺳــﻨﺖ ﻋﻠﻴﻪ ﻣﺪﺭﻧﻴﺘﻪ ﺑﻮﺩ ـ ﺍﺻﺎﻟﺖ.

ﻫﺎي راﻫﺒﺮدي، ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎي ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﺑﻌﺎد و ﻣﺆﻟﻔﻪ

http://www.iranculture.org/userfiles/staticpage/shakes_rahbordi.pdf

در راﺳﺘﺎي اﻧﺠﺎم ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﺗﻜﻤﻴﻠﻲ اراﺋﻪ. ﺷﺪه. در زﻣﻴﻨﻪ ﺷـﺎﺧﺺ. ﻫـﺎي ﺗـﺪوﻳﻦ. ﮔﺮدﻳـﺪه. و ﻣﻄﺎﺑﻘـﺖ ﻣﺤـﻮر. ﺷﺎﺧﺺ. ﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺒﺎﻧﻲ و ... ﺧﺎﻧﻮاده. »و. ﺷﺎﺧﺺ. « ﻛﺮاﻣﺖ و آزادي. ﻫﺎي اﻧﺴﺎﻧﻲ. » ﻣﻮرد ﺗﺼﻮﻳﺐ واﻗﻊ ﺷﺪ . ﺳـﭙﺲ در ﺟﻠﺴـﺎت ﺑﻌـﺪ. ،. در. ذﻳﻞ. ﺷﺎﺧﺺ .... ﺗﻮﺣﻴﺪ. -. اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ وﺣﺪاﻧﻴﺖ ﺧﺪاوﻧﺪ. -. اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻫﻤﻪ اﻣﻮر در دﺳﺖ ﺧﺪاوﻧﺪ اﺳﺖ. -. اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ اﺻﻞ ﺗﻮﻛﻞ ﺑﻪ ﺧﺪا. -. ﭘﺮﻫﻴﺰ از ﺷﺮك .... ﭘﺬﻳﺮش ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﮔﺮدي ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ

بررسی جایگاه زیارت امامزادگان در مهندسی فرهنگی - صفحه اصلي

http://www.mfso.ir/articles/viewarticle-963.aspx

با توجه به پیچیدگی پدیده های انسانی که فرهنگ بخش عمده ای از آن را تشکیل می دهد، ... در اين آيه بر اساس اولويت و اهميت، ابتدا به عهد و ميثاق الهي، يعني توحيد اشاره شده: .... اين همان ارتباط قلبي و عقلي است که زمينه تذکر و فراگيري تام را فراهم می‌آورد ... که امروزه پذیرفته شده است که نهادهای غیرفرهنگی تاثیر انکارناپذیری بر فرهنگ می  ...

توحيد درماني (1)

http://www.pajoohe.com/FA/index.php?Page=definition&UID=32824

بنابراين، مى توان گفت ريشه هاى توحيد درمانى تا اولين جست وجوى انسان به جهت درك خود ... جنبشى كه مرزهاى طبقه اى و نسلى را درنورديد، در سراسر فرهنگ ايران گسترش يافت. ... توحيد درمانى اولين بار به وسيله مؤلف در بازگشت به ايران و پذيرش كرسى .... در فضاهاى سازمانى و يا در گروه هايى كه زمينه اجتماعى اقتصادى پايين تر و آگاهى ...

نمایش مقاله : قرآن و آسیب شناسی ماهوی فرهنگ

http://www.matquran.com/fa/ArticleView.html?ItemID=92811

20 ا کتبر 2014 ... بدون فرهنگ های گوناگون خویش، جامعه های انسانی نیز، همه به طورکلی یکسان ... که شامل تما می زمینه های فنی موجودیت آن قوم، از جمله نوع البسه، ساختمان، ابزار و. ..... اسلوب های بیانی قرآن کریم ـ که در نهادینه سازی باور توحیدی و یگانه پرستی ..... مساعد آنان را نسبت به دعوت و پذیرش دین خود و یا دست کم دور و برکنار داشتن ...

توسعه فرهنگي در آموزه هاي قرآني - دانشنامه موضوعي قرآن

http://www.maarefquran.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,3639

چنانچه توسعه فرهنگي به خوبي انجام شود ساير ابعاد توسعه نيز مجال و زمينه بروز و ... نخستين مجموعه شاخص هاي فرهنگي توسعه انساني مربوط به فهرست آزادي هاي .... ج 3 ص 117) علامه طباطبايي به رغم پذيرش انحصار نجات و رستگاري در عقيده توحيد، با ...

رسالت در آيينه قرآن

http://mardomsalari.com/template1/News.aspx?NID=97815

1 فوریه 2011 ... در اصل، وسوسه قدرت و شهرت همواره انسان هايي را آلت دست کرده و به زيبا جلوه .... فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي را بستر و زمينه اي در صعود به قله هاي کمال و ... عهده دار مواردي چون تبليغ اسلام، دعوت به توحيد، شرايط پذيرش اسلام و تبيين ...

یادداشت دکتر حمید پارسانیا/ضرورت و سیرت توحیدی سیاست در حکمت ...

http://sccr.ir/Pages/?current=news&gid=3&Sel=711998

31 مه 2014 ... ترديدى نيست كه نوآوري‌هاى حكمت‌ متعاليه فرصت‏هاى نوينى را براى تكوين ... و پژوهش را شناسايى مى‏ كند، بر زمينههاى معرفتى پيشينى، مبتنى نباشد. ... اما تمام تبيين را توصيف حالتى از انسان و بخشى از تاريخ و فرهنگ آدمى مى‏داند. ... انسان‏ شناسى حكمت اسلامى با پذيرش اراده و اخبار انسانى و قبول تأثير آن در ...

كليد فهم فرهنگ/ تاملي بر مفهوم انسان شناسي فلسفي - Shafaqna

http://www.shafaqna.com/persian/elected/item/89464-كليد-فهم-فرهنگ/-تاملي-بر-مفهوم-انسان-شناسي-فلسفي

7 ا کتبر 2014 ... 2- تفکر و تفسير پژوهشگران درباره انسان به عنوان فرضيه هاي زمينه اي بر ... دلايل پذيرش يا رد نظريه ها ناشي از اشتراکات مفروضات زمينه اي در ذهن ...

"بررسی نقش جهانی شدن در شکل گیری" " خاص گرائی های فرهنگی"

http://ssgj.iranjournals.ir/article_2480_43.html

این فرایند موجی از همگونی فرهنگی را در جهان پدید آورد و همه خاص های فرهنگی را به چا لش می ... در زمینه جهانی سازی نیز قدرت های بزرگ برای سوق دادن جامعه جهانی به سوی اهداف از ... فرصت ها و تهدیدهای فرا روی یک ساختار، درک و پذیرش تفاوت های فرهنگی است. ... اگر چه نیاز به هویت از نیاز فطری و ذاتی انسان به شناخته شدن سرچشمه می گیرد اما ...

مراکز وابسته

http://maktabaco.com/index.php/fa/marakeze-vabaste

۱- مطالعه و تحقیق در علوم و معارف اسلامی و بازنگری در علوم انسانی بر اساس مبانی و ... ۲- فراهم آوردن زمینه های لازم جهت گسترش فعالیت های علمی-پژوهشی در جهان اسلام و ... نتایج تحقیقات انجام شده در وجوه گوناگون حیات فرهنگی و اجتماعی ملل اسلامی. ... ( به عنوان دانشجوی غیر بورسیه) و نیمه متمرکز ( به صورت بورسیه) پذیرش می نماید.

منافع یکسان سازی فرهنگی برای غرب | پرسمان دانشجويي - اندیشه ی ...

http://www.siasi.porsemani.ir/node/2567

در مورد منافع یکسان سازی فرهنگ ها برای غرب پیش از پرداختن به موضوع باید ... از آن بوده و باید همه انسانها خود را به دست تقدیر بسپارند و امواج آن را به خود بپذیرند . ... یکسان سازی فرهنگی از طریق تغییر جهان بینی الهی و توحیدی به جهان بینی های ... نو و چه در دوران استعمار فرانو ، تغییر فرهنگ ها ، اعتقادات و ارزشهای فرهنگی زمینه ای  ...