در بخش اول مروری بر منطق الطیر و در مقاله " کمال این است و بس"، تا به آنجا پیش رفتیم که عطار در حال راز و نیاز با حق و بوسیله بیان حکایت "مرد عیار و مجرم" لطف و عنایت خداوند را خواستار است.

نظمِ من خاصیتی دارد عجیب

منطق الطیر / بخش دوم


در بخش اول مروری بر منطق الطیر و در مقاله " کمال این است و بس"، تا به آنجا پیش رفتیم که عطار در حال راز و نیاز با حق و بوسیله بیان حکایت "مرد عیار و مجرم" لطف و عنایت خداوند را خواستار است.

نظمِ من خاصیتی دارد عجیب

در این بخش به ادامه داستان منطق الطیر می پردازیم.

بخش مقدمه منطق الطیر با نعت حضرت رسول ادامه می یابد:

خواجه دنیا و دین گنج وفا                       صدر و بدر هر دو عالم مصطفی

آفتاب شرع و دریای یقین                       نور عالم رحمة للعالمین

جان پاکان خاکِ جانِ پاک او                   جان رها کن، آفرینش خاک او

خواجه کونین و سلطان همه                    آفتاب جان و ایمان همه

صاحب معراج و صدر کاینات                 سایه حق خواجه خورشید ذات

بعد از 143 بیت در نعت رسول از آنجا که مذهب تسنن دارد در نعت ابوبکر، عمر، عثمان و حضرت علی هم ابیاتی را می سراید.

پس از احترام به بزرگان و نعت آنها، ابیات بسیار زیبایی در دوری از تعصب بیان می کند.

ای گرفتار تعصب مانده                                    دائما در بغض و در حب مانده

گر تو لاف از عقل و از لُب مب زنی                   پس چرا دم در تعصب می زنی؟

گر کنی تکذیب اصحاب رسول                           قول پیغامبر نکردستی قبول

گفت: " هر یاریم شمعی روشن است                    بهترینِ قرن ها قرنِ من است

بهترین خلق یاران من اند                                 اقربین یا دوستداران من اند

سپس هفت حکایت با درون مایه دوری از تعصب آورده و آنگاه می گوید:

می مکن حکم و زفان کوتاه کن                     بی تعصب باش و عزم راه کن

یا قدم در صدق نه صدیّق وار                      یا نه چون فاروق کن عدل اختیار

یا چو عثمان پر حیا و حلم باش                    یا چو حیدر بحر جود و حلم باش

تو چه مردِ صدق و علم حیدری؟                مردِ نفسی هر نفس کافرتری

نفسِ کافر را بکش مومن بباش                  چون بکشتی نفس را ایمن بباش

نیست در من این فضولی ای اله                از تعصب دار پیوستم، نگاه

پاک گردان از تعصب جان من                 گو مباش این قصه در دیوان من

عطار به شدت با تعصب مشکل دارد و از خواننده می خواهد که از تعصب دوری کند، چرا که معتقد است با تعصب نمی توان به حقیقت رسید و چه بهتر که از آن دوری کرده و آنگاه عزم راه کرد. در انتها از خداوند می خواهد که به او کمک کرده تا او هم از تعصب دوری کند.

پس از این ابیات به بخش اصلی کتاب منطق الطیر یعنی داستان "سفر مرغان" می رسیم.

آغاز کتاب همراه با معرفی دوازده مرغ است. عطار یک به یک مرغان را به خواننده معرفی کرده و تمام صفات نیک آنها را به ترتیب برمی شمارد، ضمن اینکه با معرفی هر مرغ او به یاد یک پیامبر می افتد.

از آنجا که مرغ در ادبیات فارسی نماد روح و جان هر انسان است، عطار با معرفی مرغان و آوردن نام یک پیامبر به خواننده یادآور می شود که هر مرغ می تواند نماینده یک گروه از آدمیان باشد و دلیل اینکه با معرفی هر مرغ نام یک پیامبر را می آورد می توان اینگونه تعبیر کرد که عطار معتقد است که هر انسان با گذر از نفس و رسیدن به جان خویش می تواند به مقام هر یک از این پیامبران نزدیک شود.

نزدیک بودن موسیجه به موسی، عطار را به یاد این پیامبر انداخته و ضمن یادآوری داستان هایی از حضرت موسی این موضوع را به خاطر می اندازد که اشتیاق موسیجه برای یافتن سیمرغی که در کوه قاف آشیانه دارد شباهت زیادی به اشتیاق موسی برای دیدار خداوند در کوه طور دارد.

اولین مرغی که معرفی می شود "هدهد" است:

مرحبا ای هدهد هادی شده                           در حقیقت پیک هر وادی شده

ای به سر حدِ سبا سیر تو خوش                    با سلیمان منطق الطیر تو خوش

صاحبِ سّر سلیمان آمدی                           از تفاخر تاجور زان آمدی

دیو را در بند و زندان باز دار                     تا سلیمان را تو باشی راز دار

دیو را وقتی که در زندان کنی                    با سلیمان قصد شادروان کنی

هدهد اولین مرغ و راهنمای هر وادی است. او رازدار حضرت سلیمان و همدم اوست و به همین دلیل تاجی بر سرش گذاشته اند (اشاره به کاکلی که بر سر دارد). او در سفر مرغان راهنما مرغان است و برگزیده شدن او به سعی و کوشش خودش نبوده، تنها به این دلیل صورت گرفته که نظر حضرت سلیمان بر او افتاده، از طرفی شباهت صوتی کلمه "هدهد" با "هدایت" و "هادی" شدن –که در داستان مرغان جنبه محوری دارد- کاملا محسوس است و نوعی جادوی مجاورت در ان پنهان است.

دومین مرغ "موسیجه" است:

خه خه ای موسیجه موسی صفت                    خیز موسیقار زن در معرفت

کرد از جان مردِ موسیقی شناس            لحن موسیقی خلقت را سپاس

همچو موسی دیده ای آتش ز دور          لاجرم موسیجه ای بر کوه طور

هم ز فرعونِ بهیمی دور شو               هم به میقات آی و مرغِ طور شو

پس کلام بی زفان و بی خروش           فهم کن بی عقل و بشنو نه به گوش

دومین مرغی که عطار معرفی می کند، موسیجه است. موسیجه پرنده ای کوچکتر از کبوتر است که در منازل آشیانه می سازد. نزدیک بودن موسیجه به موسی، عطار را به یاد این پیامبر انداخته و ضمن یادآوری داستان هایی از حضرت موسی این موضوع را به خاطر می اندازد که اشتیاق موسیجه برای یافتن سیمرغی که در کوه قاف آشیانه دارد شباهت زیادی به اشتیاق موسی برای دیدار خداوند در کوه طور دارد.

سومین مرغی که معرفی می شود، طوطی است.

مرحبا ای طوطی طوبی نشین              حلّه در پوشیده طوقی آتشین

طوق آتش از برای دوزخی ست           حلّه از بهر بهشتی و سخی ست

چون خلیل آنکس که از نمرود رست      خوش تواند کرد بر آتش نشست

سر بزن نمرود را همچون قلم             چون خلیل الله در آتش نه قدم

چون شدی از وحشت نمرود پاک         حلّه پوش از آتشین طوقت چه باک

مرغ بعدی طوطی است و عطار آن را پوشیده در لباسی سراسر تصویر می کند که طوقی آتشین رنگ به گردن دارد. آنگاه عنوان می کند که حله لباس مخصوص بهشتیان است و طوق آتش مخصوص دوزخیان و تو زمانی می توانی از این طوق آتش رهایی بیابی که بتوانی از نمرود نفست گذر کنی و مثل حضرت ابراهیم خودت را به آتش بیندازی. زمانی که از ترس نفست بگذری سرتا پایت با لباس بهشتیان پوشیده شده است و دیگر چه ترسی از طوق اهل دوزخ داری

ادامه دارد.............

 

آسیه بیاتانی

بخش ادبیات تبیان


منابع:

منطق الطیر عطار، تصحیح شفیعی کدکنی

دیدار با سیمرغ، تقی پورنامداریان

نظمِ من خاصیتی دارد عجیب - تبیان

http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=275448

27 مه 2013 ... نظمِ من خاصیتی دارد عجیب. در این بخش به ادامه داستان منطق الطیر می پردازیم. بخش مقدمه منطق الطیر با نعت حضرت رسول ادامه می یابد: خواجه دنیا و دین ...

عطار و ارادت به ابوسعید - تبیان

http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=276316

15 آوريل 2014 ... نظمِ من خاصیتی دارد عجیب ... عطار با توجه به تمام این موارد اعتقادی عجیب به او داشته و ارادتی که به ابوسعید ابراز کرده است در حق هیچ یک از مشایخ ...

گنجور » عطار » منطق‌الطیر » فی‌وصف حاله » فی وصف حاله

http://ganjoor.net/attar/manteghotteyr/haaleh/sh1/

نظم من خاصیتی دارد عجیب. زانک هر دم بیشتر بخشد نصیب. گر بسی خواندن میسر آیدت. بی‌شکی هر بار خوشتر آیدت. زین عروس خانگی در خدر ناز. جز به تدریجی نیفتد  ...

تلفیق شاعرانگی و روایت - شهر کتاب

http://www.bookcity.org/news-1574.aspx

13 فوریه 2012 ... هم برای مولانا و هم برای عطار، کلام بسیار اهمیت دارد. ... یا در «منطق الطیر» در ستایش از سخنش می‌گوید: «نظم من خاصیتی دارد عجیب/ زان که هر دم بیشتر ...

حل مشکل و شرح صدر، خاصیت توسل به پیامبر(ص)/ سنخِ مظلومیت امام ...

http://www.fardanews.com/fa/news/313209/حل-مشکل-و-شرح-صدر-خاصیت-توسل-به-پیامبرص-سنخِ-مظلومیت-امام-مجتبیع-منحصر-به-فرد-است

31 دسامبر 2013 ... حل مشکل و شرح صدر، خاصیت توسل به پیامبر(ص)/ سنخِ مظلومیت امام مجتبی(ع) منحصر به فرد است ... فهمیدم و آن، این که «پیغمبر را صدا کردن» یکی از این دو خاصیت و خصوصیت را دارد. ... می‌گویم شاید از شدت فشار بوده من که نمی‌توانم بگویم؛ مگر شوخی است که آدم برادر .... شکار عجیب در نبرد با داعش/عکس (۱۳ نظر).

الف - اظهارات زنگنه درباره فسادهای مالی عجیب و غریب در دولت گذشته

http://alef.ir/vdcbf9b5srhbf5p.uiur.html?239235

26 آگوست 2014 ... ببينيد، نظام چند دغدغه در نفت دارد و من موظفم كه به آنها بپردازم؛ يكي ..... اين امر دو خاصيت دارد؛ يكي اينكه اينها تجربه دارند و چيزي از زير دست‌شان

لشگر دارم من

http://sskdokg.blogfa.com/

مگر در دستبند پاور بالانس اورجینال چه هست که چنین خاصیتی را دارد؟ .... عملکرد آنها راب رایتان توضیح دهیم خواهید دانست که چیز بسیار عجیب و غریبی نیست. .... بدن تولید یون مثبت کرده و همانطور که می دانید این امر منجر به بر هم زدن نظم تعداد یون های ...

عسل - ویکی فقه

http://www.wikifeqh.ir/عسل

قال الله تعالی: «و اوحی ربک الی النحل ان اتخذی من الجبال بیوتا و من الشجر و مما ... خرما نیز به دلیل داشتن ترکیبات قندی بالا همین خاصیت را دارد و میکروب در آن رشد نمی‌کند. .... با توجه به آنچه به صورت خلاصه گذشت به حیطه تأثیر وسیع این ترکیب عجیب ... حشره‌ای که شاید از نظر حجم کوچک باشد، ولی از نظر نظم و تلاش و کوشش و انجام ...

واژگان قرآن، جلسه ۱ - جلسات کیولیست

http://www.khorshid.info/qlist/واژگان_قرآن،_جلسه_۱

1 نوامبر 2013 ... اگر یک نفر بگوید من واژه الله در قرآن را فهمیده ام؛ همه چیز را فهمیده است و لازم .... و در سوره حج، درباره آیه عجیب بستن ریسمان به سقف هم بحث خاصی نشد فقط ... باید جوابی داشته باشیم که شرک چه خاصیتی دارد که این طوراست. ..... مثل این است که من بگویم خاصیت ذاتی جهان این است که منظم است آیا با این گفته من نظم جهان ...

(Jireye Ketab) - فهرست‌هاي موضوعي جيره‌كتاب - فلسفه براي نافيلسوفان

http://www.jireyeketab.com/BookLists/BookListsf/List-Philosophy.asp

يادم مي‌آيد در آن زمان نظم منطقي مطالب و ساختاري كه اين كتاب‌ها بصورت "آجر به آجر" مباني فلسفه اسلامي را با آن ساخته بودند و بالا برده بودند برايم ... به نظر من فلسفه هم يك چنين خاصيتي دارد. ... نويسنده در چند نامه‌ي اول تنها سوالاتي عجيب مطرح مي‌كند.

رازهای یک ریاضیدان کوچک

http://nastaran17.blogfa.com/

اما من هر چی میگردم هیچ سایتی برای آپلود عکس پیدا نمیکنم! لطفا کمکم ... واقعا كه " سؤال"، چه خاصيت خوبي دارد، آدم را به مطالعه وا مي دارد و حس كنجكاوي و جستجو را در آدم تقويت مي كند. + نوشته شده ... از افسون نظم تا نظام بی نظمی ... دلم عجیب گرفته است.

شخصیت - زندگی

http://life.persianblog.ir/tag/شخصیت

5 ژوئن 2012 ... سه خاصیت کلی << حالت من کودک >> عبارت است از: ... این بخش از شخصیت فرد را وا می دارد که هر چیزی را شخصا خودش تجربه کند. ... گرفتگی هر چند سال یکبار در یک زمان کوتاه اتفاق می افتد و البته آن هم روی نظم معین خودش که می توانید رصد کنید. .... ۳۶ روش برای جذابیت بیشتر 10 تاثیر عجیب کم خوابی بر بدن.

پیاده رو » 2012 » دسامبر

http://piaderou.com/?m=201212

چه بد که مرد چهل ساله سوخته است و چه عجیب که من انقدر در این سه هفته از حال و هوای کانادا ... حافظه ماهی قرمز شرف دارد به من. ... این خاصیت من هم خوب است هم بد. ... نظر من ناظر سوم شخص نازپروده، از فرنگ برگشته، دود نخورده، تا مغز استخوان به نظم آغشته، خانه‌م، ...

پیاده رو » خانه ما آتش نگرفته است

http://piaderou.com/?p=1230

چه بد که مرد چهل ساله سوخته است و چه عجیب که من انقدر در این سه هفته از حال و هوای کانادا فاصله ... این خاصیت من هم خوب است هم بد. ... این همه حرف زدم که بگویم از نظر من ناظر سوم شخص نازپروده، از فرنگ برگشته، دود نخورده، تا مغز استخوان به نظم آغشته،  ...

اظهارات زنگنه درباره فسادهای مالی عجیب و غریب در دولت گذشته

http://tuseah.com/next.aspx?asp=5007

26 آگوست 2014 ... بله اتفاقا اين گلايه‌يي است كه برخي دوستان از من دارند و عنوان مي‌كنند كه چرا ... ببينيد، نظام چند دغدغه در نفت دارد و من موظفم كه به آنها بپردازم؛ يكي ميدان‌هاي ..... اين امر دو خاصيت دارد؛ يكي اينكه اينها تجربه دارند و چيزي از زير دست‌شان

ذهن یک خاصیت تظاهر یافته پیچیده است! - Facebook

https://www.facebook.com/ravantakamoli/photos/a.190068897739677.48703.190021067744460/654471797966049/

در عمل بین نظم و آشوب مرز باریکی وجود دارد که به آن پیچیدگی می گویند. ... این ابدی بودن بسیار عجیب است و برای همین خیلی از متخصصان آشوب این ها را ربایندگان ... در كشورهاي جهان سوم عنصر چهارمي هم هست بنام فرهنگ كه من اينجا اونو فاكتور ميگيرم.